zondag 6 mei 2007

Nogmaals over dat dubieuze etentje

Het etentje van Geert en Harry waar ik gisteren over schreef naar aanleiding van berichtgeving in Trouw, heeft tot nogal merkwaardige en veel te vergoelijkende reacties geleid. Ook komt Harry van Bommel zelf met een verontwaardigde rechtzetting, die echter weinig goedmaakt en eerder aangeeft hoe problematisch de houding van de SP-leiding in wezenlijke zaken inmiddels is.
Laten we met Van Bommel's reactie beginnen. Hij ziet het verhaal van Wilders, dat Van Bommel hem een niet-aanvalsverdrag rond verkiezingstijd had aangeboden, als product van "de fantasie van Geert Wilders" , zoals hij zijn stukje noemt. Maar hij zegt ook: "Natuurlijk hebben we tijdens die lunch over de verkiezingen gesproken. Die zouden over enkele maanden plaatsvinden dus dat was een vanzelfsprekend onderwerp." Voor wie dus nog twijfelde of de lunch ja dan nee heeft plaatsgevonden: Van Bommel laat voor die twijfel weinig ruimte, en evenmin over het gespreksonderwerp.

Van Bommel zegt dat hij Wilders niet voor de lunch heeft uitgenodigd. Het was heel anders gegaan: "De lunch was het nakomen van een lang geleden gemaakte afspraak samen een keer een biertje te gaan drinken. Wilders zat toen nog bij de VVD en was gewoon een collega woordvoerder Buitenlandse Zaken. Op zijn verzoek, omwille van de veiligheid, hebben we daar een lunch van gemaakt. Ik heb hem dus niet uitgenodigd daarvoor. Ik begrijp niet dat Trouw met zo'n leugenachtig verhaal de krant van vandaag durft te openen."

Indrukwekkend is zijn verweer niet. Laat dit nu eens van a tot z de juiste toedracht zijn, die Van Bommel hier schetst. Dan rijzen er toch vragen. Waarom moet een biertje pakken met een collega-Buitenlandwoordvoerder bindend zijn, als die collega-buitenlandwoordvoerder inmiddels een kopstuk is van een nieuwe, uiterst-rechtse politieke formatie in opbouw? Dat is toch een heel andere situatie - eentje die vanuit de SP tot het bewaren van een ijzige afstand aanleiding zou moeten geven, niet tot gezamenlijke pilsjes, lunches en wat al niet?

En dan die opwinding over Trouw. Natúúrlijk zijn gevestigde kranten niet te vertrouwen! Ik begrijp niet dat Van Bommel zo naïef kan zijn dat hij veel anders verwacht. En natúúrlijk heeft Geert Wilders, als hem dat uitkomt, een grote fantasie. Dat hij via provocaties links op het verkeerde been probeert te zetten, past in zijn aanpak. Door met hem uit eten te gaan - en het dondert hier niet wie nu wie uitnodigde waarvoor - maak je je kwetsbaar voor zulke provocaties.

Natuurlijk nam ook Wilders een risico. Wat Wilders nu met Van Bommel probeert - een extra kwaadaardige draai geven aan een lunchbespreking - had Van Bommel omgekeerd ook kunnen doen. Maar Wilders calculeerde kennelijk dat een fatsoenlijk man als Van Bommel zoiets nooit zou doen. Wilders calculeerde hierin correct. Wilders zelf kent zulke scrupules kennelijk niet, zo blijkt keer op keer, en ook nu. Wilders had zijn SP-vijand door, maar Van Bommel zijn PVV-vijand kennelijk niet. Een domme inschattingsfout, dat is wel het minste dat je hierover kunt zeggen.

Dan een handvol van de reacties op de toelichting van van Bommel. Daar springt wat mij betreft reactie nummer 24 van Daan er uit. "Een lunch onder tegenstanders is heel normaal onder politici" , zegt hij. Dat klopt - en het is iets waar een partij als de SP zich maar beter aan kan onttrekken. Het maakt de binding tussen politici sterker, het slaat bruggen tussen links en rechts. Dat is iets waar de gevestigde orde steviger van wordt.

Het is deel van een proces wardoor de SP een doodgewone partij wordt, voor wie loyaliteit aan het politieke bestel als zodanig de boventoon gaat voeren, en de loyaliteit aan eigen principes als voorstanders van radicale maatschappijverandering steeds meer naar de achtergrond verschuift. Het is deel van het proces waarin de SP zich laat temmen, het is symptoom van verontrustend gegroeide braafheid. Parlementaire invloed op de voorwaarden van de bestaande orde, daarvan zijn zulke lunches onderdeel.

Daarom was ik eerder al niet blij met een genoeglijk samenzijn tussen Marijnissen en VVD-aanvoerder Rutte om tot procedure-afspraken in het oppositievoeren te komen. "Rutte en ik hebben onlangs een lang gesprek gehad. De verstandhouding is uitermate goed" , meldde Marijnissen in een Metro-interview. Welnu: hun privé-verstandhouding gaat niemand verder wat aan. Maar de beste-maatjes-tegen-Balkenende-uitstraling die Marijnissen hier uitstraalt is een slechte zaak.

"Inhoudelijk staan we natuurlijk ver van elkaar. Zijn we zelfs tegenpolen. Maar we vinden elkaar op een punt als een kritische kijk op Europa. Beiden zijn we tegen de Bosbelasting waardoor ouderen voor hun eigen AOW moeten betalen." Dat de linkse kritiek op Europa haaks staat op die van rechts, en dat iets soortgelijks geldt voor de AOW, raakt hier zoek. "Het is belangrijk dat de oppositie één lijn kan trekken in procedure-zaken in de Kamer." Het is belangrijk dat links zich geen verkeerde bondgenootschappen laat aanleunen, en radicaal in de oppositie tegen héél rechts is. Genoeglijk lunchen met tegenstanders ondermijnt de stevigheid van de SP op dit punt alleen maar verder.

Maar met de eetafspraak tussen Wilders en van Bommel is nog iets heel anders aan de hand. Wilders is niet zomaar een politieke tegenstander die je nog met een zeker vertoon van respect zou kunnen behandelen, als je dat nu perse wilt. Wilders heeft zich losgemaakt van de VVD en vaart steeds meer een uiterst-rechtse koers. Zijn opvattingen en aanpak dragen een fascistische signatuur. Zo'n iemand is niet zomaar een opponent; zo'n iemand is een levensgevaarlijke vijand van alles wat links is.

Zo'n iemand dient op geen enkele manier behandeld te worden als een te respecteren onderdeel van het gangbare politieke proces. Met hem ga je niet lunchen, pils drinken, golfen, bowlen of wat voor sociabele activiteit je verder maar kunt verzinnen. Tegen zo'n iemand voer je meedogenloos campagne, bikkelharde strijd. IJzige beleefdheden zijn daarbij wellicht niet altijd te vermijden, maar daar dient het bij te blijven.

Daan is trouwens ook veel te optimistisch over de zwakte van Wilders. "Wilders houdt geen vrienden over en zakt steeds verder weg" , zegt hij. Was het maar waar. Ja,. hij jaagt andere parlementsleden systematisch in de gordijnen. Maar dat is precies deel van zijn provocatie-strategie: zich profileren als uiterst rechtse rebel tegen een establishment waar hij zelf evengoed deel van uitmaakt. Maar voor elke vriend die hij aan het Binnenhof kwijtraakt, wint hij duizend stemmen in de opiniepeilingen erbij. Zijn isolement in Den Haag heeft als keerzijde: het voorbereiden van een beweging die zich in zijn dwarse imago en zijn racistische demagogie herkent. Zelfs een lunch met van Bommel blijkt deel van zijn strategie om politici, in dit geval Van Bommel, in verlegenheid te brengen.

Daan opent zijn reactie met: "Er zijn belangrijker dingen om je druk over te maken" . Ja, dat haalt je de koekoek. Er zijn altijd wel belangrijker dingen om je over op te winden, dat is van een dooddoener-gehalte van enorme proporties. Het is een manier om de aandacht af te leiden, zo van 'ik vind je kritiek niet leuk maar heb geen goed tegenargument - dus maak ik het onderwerp zo onbelangrijk mogelijk.' Maar de zaak is belangrijk genoeg: de veel te vriendelijke houding van topfiguren in de SP jegens uiterst rechts, en nu jegens Wilders, is voor mensen die racisme en fascisme geen duimbreed ruimte willen geven bepaald geen detail.

Daan heeft ook een reactie op mijn stuk over deze zaak gezet, nummer 3 aldaar. Ik heb daar al ter plekke op gereageerd, maar het lijkt me goed om hier de zaak nog eens naar voren te halen.. Daan voegt mij toe: "blijkbaar geloof jij de Nederlandse media op zijn woord." Maar dat is aantoonbaar onjuist. Dit schrijf ik: "Als ik nog wat naïever zou zijn dan ik ben, dan zou ik hopen dat het hele Trouw-artikel op een misverstand berustte. Als ik nog wat cynischer was dan ik in dit soort zaken ben, zou ik hopen dat Trouw het hele verhaal bij elkaar heeft verzonnen, en mijn woede dus ongegrond is. Maar ik ben niet totaal naïef, en evenmin totaal een cynicus. Ik vrees dat er voor aan het plaatsvinden van een hoogst dubieus onderonsje tussen Wilders en Van Bommel, op initiatief van de tweede, niet serieus getwijfeld kan worden." Ik sluit dus helemaal niet uit dat het Trouw-verhaal niet klopt, ik geloof geen krant op zijn woord - ik vind het alleen in de kern - het gezamenlijke etentje - geloofwaardig, en ik zie dat het door Van Bommel ook in die kern niet wordt bestreden.

Dat laatste is het punt: het etentje tussen de twee, hoe de precieze toedracht ook was, en ongeacht of Trouw onwaarheden spreekt over de exacte gang van zaken. En dat hier sprake is van "pure stemmingmakerij" , zoals Daan zegt, lijkt mij dan ook onjuist. SP-kopstukken die foute dikke plussen uitdelen of verkiezingsbabbels houden met een uiterst rechtse provocateur moeten niet verbaasd opkijken als ze nu eens een keer niet alleen kritiek van rechts krijgen, maar juist ook van links.

Aan kritiekloze steun van linkse mensen heeft een Socialistische Partij minder dan niets, en aan reflexmatig geroep over stemmingmakerij en onbetrouwbare pers zodra er linkse kritiek opkomt, nog minder. Geef mij maar de recht-voor-zijn-raap-reactie op Van Bommel's weblog, nummer 28, door een zekere Jan Noort: "Als enthousiast SPer wil ik graag even kwijt, dat ik uw ontmoeting met Geert Wilders fout vindt. Dit moet een SPer nooit meer doen." Daar voeg ik hier verder niets meer aan toe.

3 opmerkingen:

Redstar Galcaticus zei

Juist, ravotr. Het feit is dat dit etentje maar weer eens aan toont in hoeverre de SP aanschurkt tegen het pluche van de 2e kamer. Gerespecteerd en mee mogen doen. Netjes met de politieke tegenstander om tafel en niet altijd maar blaffen. Dat is conservatief denken en oud links gedoe, dat geeft je geen respectabel gezicht. Grote fout is dat Wilders deze haagse mores wel aan zijn laars lapt en zijn politiek niet respectabel wil maken bij de haagse regenten.Het vaatje waar Fortuyn uit tapte. Hij wil de islamofobie aanwakkeren en racisme is precies zijn vlaggenschip. Wilders lijkt het in ieder geval beter te begrijpen hoe je stemmen wint en hoe je een oorlog kunt winnen, en dat is in geen geval genade met de vijand hebben. "Val je vijand nooit in de rede als hij een fout begaat" (Napoleon Bonnaparte)Wilders kent zijn klassiekers

Verder denk ik dat we ons niet veel illusies hoeven te maken over van Bommel. 19 maart bezocht hij "de schreeuw" het monument ter nagedachtenis aan van Gogh.
"Volgens mij doet het ondanks de naam op niet schreeuwende wijze eer aan Van Gogh en de vrijheid van meningsuiting waar hij voor stond." (Bron: Harry van Bommel zijn weblog)http://harryvanbommel.sp.nl/weblog/category/harry-bezoekt/

Rechts zal de SP dan ook niet in de rede vallen tijdens de fout die ze aan het begaan zijn, het acceptabel maken van harde racisten en op een geciviliceerde manier met hun willen omgaan.
Het wordt de hoogste tijd dat de rest van links de SP eens in de rede gaat vallen en het vlaggenschip van Wilders naar de kelder jaagt.

Brian4all zei

Het is niet alleen de vriendelijkheid tegenover rechts. Wat de boel nog schrijnender maakt, is het scherpe contrast met de botte houding van de SP-leiding tegenover de rest van links.

Blijkbaar kunnen Van Bommel en extreem-rechts gezellige biertjes drinken bij een lekkere lunch, kan Marijnissen dolblij de handjes schudden van Rutte, en kunnen ze gezamelijk de algemene solidariteit ondermijnen in 1-2-tjes over paspoorten en extra dikke plussen. Dat ze daarmee hun achterban prostitueren en infecteren is blijkbaar van minder belang.

En nu de SP-houding binnen links. Om Marijnissen, Bos en Halsema langer met elkaar te laten praten dan de vijf minuten die het kost om een bitter kopje overlegkoffie weg te drinken, moet de wereld eerst 10x vergaan. Sure, Marijnissen "wilde wel" samenwerking? Marijnissen kon dat makkelijk roepen omdat hij wist dat het toch niet doorging met de koers die Bos zijn partij wil laten varen. Halsema's pogingen om Marijnissen en Bos samen te krijgen, stuitte nota bene ook op weerstand van Marijnissen zelf.

Dit alles geeft aan dat de SP haar politiek verlegt van sterke principes naar parlementje spelen.

Als het gaat om principes dan verzamel je alle linkse krachten die je kunt vinden om het linkse project te realiseren. Daarbinnen kunnen hier en daar wat compromissen worden gesloten -- en da's prima zolang het doel maar gerealiseerd wordt -- en daaromheen laat je elkaar de ruimte zodat ieder nog zijn eigen aanvullingen kan geven -- en da's uitstekend. Daar hoort elkaar complimenten geven voor sterke punten en elkaar versterken op de zwakke punten bij. Zo heb je een sterk links tegen het rechtse beleid.

Maar als het om parlementaire zeteltjes gaat, is niet rechts (je principiele tegenstanders) je grootste opponent meer, maar zijn de linkse collega-partijen dat geworden (je parlementaire tegenstanders). Zoals Van Bommel aangeeft met "we kunnen PvdA leeg eten" gaat politiek hem in de eerste plaats om de verschuiving van zetels binnen links van Pvda naar SP (en bij een ander van GL naar Pvda e.d.). Minder prioriteit heeft het schuiven van zetels van het rechterkamp naar het linkerkamp. Of mensen links of rechts stemmen hebben ze immers toch al grotendeels uitgemaakt -- de vraag is vaak alleen nog: "welk links zal ik stemmen? SP, GL of Pvda?" Een nietaanvalsverdrag met rechts zou op zich in die strategie prima passen.

Natuurlijk kan de SP-leiding niet al haar principes laten varen en ik denk ook niet dat ze dat wil. Maar in haar politiek geeft de SP-leiding aan linkse-zeteltjes-afjatten en linkse-samenwerking-blokkeren duidelijk meer voorrang dan dat ze aandacht geven aan de linkse principes en afkeer van rechts onder de SP-leden.

Het treurige is dat dit niet alleen de balans is tussen een parlementaire SP-leiding en haar principiele SP-leden. De politiek van de leiding sijpelt namelijk door naar onderen toe. Zie bijvoobeeld sommige domme reacties op Van Bommels weblog. De vriendschap tussen Wilders en Van Bommel is een grove fout van de SP, en zo reageert nummer 10 dat op: "geef mij maar liever de SP als groen-links. Met groen-links weet je helemaal niet welke kant je opgaat." Wat doet de afleidingsterm "GroenLinks" hier plotseling? Heeft niks met WilderBommel te maken! Dat wordt er met de haren bij gesleept! (en als je het er per se over wil hebben: GroenLinks lust Wilders rauw, en zo hoort het!)

Zoals ik zei: een SP-leiding die vriendjes wordt met rechts prostitueert en infecteert haar SP-leden. Het lijkt een winnende tactiek op zeer korte verkiezingstermijn, maar het is een falende strategie in de politieke werkelijkheid. Zelfs D66 is op dit punt linkser dan de SP -- wat een blamage!

De SP kan het nog goed maken. Niet door stiekem te zwijgen over Wilders (zoals ze dat afgelopen 6 maanden hebben gedaan -- jaja, ze wisten dus allang dat ze fout zaten!) maar door de fout openlijk toe te geven, de solidaristrijd aan te gaan en de Wilderscisten alsnog keihard neer te halen.

Anoniem zei

Maar het is niet alleen de botte houding van de SP leiding tegenover derrest van links. Er lijkt zich een sterke groep van Marijnissen/va Bommel devotes te bestaan die op een traditionele wijze nix van kritiek willen weten op grote roergangers. Ze hebben deels ook nog hun gelijk gekregen. Ze stijgen in de peilingen en hebben een verkiezingsoverwinning behaald. (wie en hoe daar voor heeft gezorgd is een andere discussie)Gelukkig betstaat er een grote groep SP stemmers en SP activisten die teleurgesteld zijn over het zwakke, tot niet bestaande anti-racisme van de leiding. Met die groep moet gezamelijk de strijd tegn racisme worden aangegaan, tegen hun leiding en vooral tegen de harde racisten, zodat we de SP leiding kunnen laten zien wat echte racisten zijn en welke strijd tegen racisten succesvol is.